Yapay ZekâÖrnek uygulama projesi

Yapay Zekâ Çıktılarında Doğruluk Kontrolü

Halüsinasyon, kaynak kalitesi, güncellik ve insan denetimini örnek iddialar üzerinden inceleyen dijital okuryazarlık projesi.

Hedef Kitle
Temel bilgisi olan orta seviye lise öğrencileri
Tahmini Süre
2–3 ders saati
Seviye
Orta
Uygulama
Bireysel veya 2–3 kişilik grup

Proje Özeti

Ne geliştirilecek?

Halüsinasyon, kaynak kalitesi, güncellik ve insan denetimini örnek iddialar üzerinden inceleyen dijital okuryazarlık projesi.

Amaç

Neden uygulanmalı?

Akıcı bir AI yanıtının otomatik olarak doğru olmadığını kanıta dayalı biçimde göstermek.

Problem / İhtiyaç

Çözüm hangi ihtiyaçtan doğuyor?

AI çıktısı güvenilir görünse bile yanlış kaynak, tarih veya uydurma ayrıntı içerebilir

Öğrenme Kazanımları

  • İddia ve görüşü ayırır.
  • Birincil kaynak arar.
  • Güncellik/tutarlılık kontrolü yapar.

Sınıfta Uygulama

Hedef Kitle
Temel bilgisi olan orta seviye lise öğrencileri
Önerilen Süre
2–3 ders saati
Çalışma Biçimi
Bireysel veya 2–3 kişilik grup
Öğretmen Hazırlığı
Yapay Zekâ Çıktılarında Doğruluk Kontrolü için örnek girdileri, güvenlik sınırlarını ve test ölçütlerini dersten önce kontrol etmek.

Derse Giriş Etkinliği

Öğrencilere “AI çıktısı güvenilir görünse bile yanlış kaynak, tarih veya uydurma ayrıntı içerebilir” durumu verilir; kod veya araç göstermeden önce olası çözüm adımlarını tahmin etmeleri istenir.

  1. 10 dk: Merak uyandıran problem ve tahmin
  2. 20 dk: Temel kavram ve örnek
  3. 35 dk: Uygulama
  4. 20 dk: Test ve hata ayıklama
  5. 15 dk: Geliştirme ve öğrenci açıklaması

Ön Koşullar

  • Temel dijital okuryazarlık
  • Kaynak ve veri güvenliği farkındalığı

Kullanılacak Araçlar ve Teknolojiler

  • Kaynak Doğrulama
  • Yapay Zekâ Okuryazarlığı
  • Kontrol Listesi

Gerekli Malzemeler

  • Öğretmenin hazırladığı zararsız örnek AI çıktıları
  • Güvenilir birincil kaynaklar

Uygulama Aşamaları

  1. Çıktıdaki iddiaları işaretle.
  2. Her iddia için kaynak gereksinimi belirle.
  3. Birincil kaynakla karşılaştır.
  4. Sonucu doğru/yanlış/belirsiz sınıfla.
  5. Düzeltme notu yaz.

Örnek Kod veya Teknik İçerik

Doğruluk kontrol şablonu

İddia | Kaynak gerekli mi? | Birincil kaynak | Tarih | Sonuç (doğru/yanlış/belirsiz) | Öğrenci açıklaması

Öğrenci Görevi

Uygula ve geliştir

Örnek bir AI yanıtındaki üç iddiayı doğrula ve kullandığın kaynak türünü gerekçelendir.

Beklenen Sonuç

Başarı nasıl görünecek?

Öğrenci, “Örnek bir AI yanıtındaki üç iddiayı doğrula ve kullandığın kaynak türünü gerekçelendir.” görevini tamamlayan çalışan bir ürün sunar; sonucunu test senaryoları, gözlemler ve teknik kararlarını açıklayan kısa bir değerlendirmeyle kanıtlar.

Değerlendirme Ölçütleri

Toplam: 100 puan
ÖlçütPuan
Yapay Zekâ Çıktılarında Doğruluk Kontrolü gereksinimlerini karşılama25
Teknik doğruluk ve kavram kullanımı20
Test etme ve kanıt sunma20
Problem çözme ve iyileştirme20
Düzen, etik ve açıklama15

Geliştirme Fikirleri

  • Tersine görsel arama farkındalığı
  • Kaynak güvenilirlik matrisi

Test Senaryoları

  1. Kaynağı olmayan sayı
  2. Eski tarihli bilgi
  3. Uydurma kaynak adı
  4. Görüş cümlesi

Sık Karşılaşılan Hatalar

  • İlk arama sonucuna güvenmek
  • Kaynak tarihini atlamak
  • AI'nin verdiği kaynağı kontrol etmemek

Hata Ayıklama Önerileri

  • İlk arama sonucuna güvenmek: Girdiyi veya bağlantıyı tek tek doğrula; değişiklikten sonra aynı testi yeniden çalıştır.
  • Kaynak tarihini atlamak: Girdiyi veya bağlantıyı tek tek doğrula; değişiklikten sonra aynı testi yeniden çalıştır.
  • AI'nin verdiği kaynağı kontrol etmemek: Girdiyi veya bağlantıyı tek tek doğrula; değişiklikten sonra aynı testi yeniden çalıştır.

Güvenlik Notları

  • Hassas sağlık/hukuk/finans kararlarında AI yanıtını uzman yerine kullanmayın.
  • Öğrenci kimliği paylaşmayın.

Öğretmen Notları

  • Hazır çözümü vermeden önce öğrenciden tahminini ve denediği adımı açıklamasını isteyin.
  • Sonucu yalnız çalışıyor/çalışmıyor olarak değil; test kanıtı ve açıklamayla değerlendirin.

Öğrenci Öz Değerlendirme Soruları

  • Çözümüm hangi problemi gideriyor ve bunu nasıl test ettim?
  • En zorlandığım hata neydi; hangi ipucu çözmeme yardım etti?
  • Bir sonraki sürümde neyi değiştirir ve neden değiştirirdim?

Sonraki Öğrenme Önerisi

Buradan sonra ne öğrenilebilir?

Medya okuryazarlığı ve doğrulama araçlarını öğretmen gözetiminde incele.

Ders Paketi

Materyaller

Projeyi sınıfta uygulamak için hazırlanan materyalleri PDF veya düzenlenebilir Word biçiminde indirebilirsin.

  • Öğretmen Kılavuzu

    Yapay Zekâ Çıktılarında Doğruluk Kontrolü için amaç, hazırlık, ders akışı, uygulama, güvenlik, hata ayıklama ve geliştirme önerileri.

  • Öğrenci Çalışma Kâğıdı

    Yapay Zekâ Çıktılarında Doğruluk Kontrolü için tahmin, uygulama, test, gözlem, sonuç ve öz değerlendirme alanları.

  • Değerlendirme Rubriği

    Yapay Zekâ Çıktılarında Doğruluk Kontrolü için projeye özel, gözlenebilir ölçütlerden oluşan 100 puanlık değerlendirme rubriği.

Öğrenmeye Devam Et

Benzer Projeler